Sypialnia na poddaszu lub od strony południowo-zachodniej potrafi nagrzać się do ponad 30 stopni jeszcze przed zachodem słońca. Klimatyzacja rozwiązuje problem, ale generuje koszty i hałas. Alternatywą są materiały zmieniające fazę, znane jako PCM. Działają bez prądu: w ciągu dnia pochłaniają nadmiar ciepła, topiąc zawarty w nich wosk parafinowy, a nocą oddają je powoli, gdy temperatura spada. Nie schłodzą pomieszczenia do 18 stopni, ale obniżają temperaturę szczytową o 2–4 stopnie i wygładzają dobowe wahania.

Kluczowa jest masa materiału i jego rozmieszczenie. Panele PCM montowane na suficie lub ścianie przy oknie działają najskuteczniej, bo przechwytują ciepło, zanim rozprzestrzeni się po pokoju. Warto pamiętać o wentylacji nocnej – bez niej materiał nie zregeneruje się przed kolejnym dniem. Coraz częściej spotyka się też meble z pamięcią termiczną, które łączą funkcję przechowywania z buforowaniem ciepła. Zagłówki, ławki i szafki z wkładami PCM nie zastąpią paneli sufitowych, ale w małych sypialniach mogą stanowić uzupełnienie.

Skuteczność zależy od kilku warunków. Materiał musi mieć kontakt z powietrzem – zamknięty szczelnie w szafie nie zadziała. Jego pojemność cieplna jest ograniczona, więc przy ekstremalnych upałach potrzebne są dodatkowe rozwiązania: rolety zewnętrzne, zasłony termiczne, ograniczenie źródeł ciepła. PCM sprawdzają się najlepiej w klimacie umiarkowanym, gdzie noce są chłodniejsze. Wtedy różnica temperatur między dniem a nocą pozwala na pełny cykl topnienia i krzepnięcia.

Nie jest to rozwiązanie uniwersalne ani tanie. Koszt paneli PCM jest wyższy niż farby czy zwykłego tynku, a efekt odczuwalny dopiero przy odpowiedniej powierzchni. Jeśli jednak zależy ci na pasywnym chłodzeniu bez instalacji i rachunków za prąd, warto przeanalizować rozmieszczenie okien i nasłonecznienie, zanim zdecydujesz się na zakup. W niektórych sypialniach wystarczy sama zmiana organizacji przestrzeni i nocne wietrzenie.